Okres wojny domowej na Kubie przyniósł także zmiany w życiu osobistym Guevary. Związał się wtedy z Kubanką Aleidą March, z którą ożenił się 22 czerwca 1959 roku, po rozwodzie ze swoją pierwszą żoną. Z drugiego małżeństwa Guevara doczekał się czwórki dzieci: Aleidy Guevary March (ur. 17 listopada 1960 roku), Camilo Guevary March (ur. 20 maja 1962 roku), Celii Guevary March (ur. 14 czerwca 1963 roku) i Ernesto Guevary March (ur. 24 lutego 1965 roku). Podczas tego małżeństwa „Che” był także zaangażowany w romans z Lidią Lopez, w wyniku którego urodził się jego kolejny syn Omar Perez (ur. 19 marca 1964 roku).

Guevara w czasie walk partyzanckich na Kubie (domena publiczna).

Komunizm na Karaibach

Po obaleniu reżimu Batisty Fidel Castro początkowo nie objął stanowiska prezydenta ani premiera Kuby. Udało mu się jednak uzyskać funkcję kluczową dla przejęcia po niedługim czasie pełni władzy: głównodowodzącego armii kubańskiej… Już 16 lutego 1959 roku, stosując otwarte groźby, zmusił do dymisji premiera Miro Cardonę i sam objął jego stanowisko. W lipcu natomiast doprowadził do usunięcia prezydenta Urruti Leo, a na jego miejsce wyznaczył Osvaldo Dorticosa Torrado, który de facto był jego marionetką. W tym samym miesiącu Castro utworzył także nowy rząd, w którym zasiadali wyłącznie jego zwolennicy. „Che” od samego początku odgrywał ważną rolę w nowych władzach. Castro mianował go dowódcą więzienia La Cabana, którą to funkcję pełnił od 2 stycznia do 12 czerwca 1959 roku. Wydał w tym czasie od 55 do 105 wyroków śmierci na domniemanych zwolennikach Batisty. Istnieją przekazy, że egzekucji dokonywał osobiście, za pomocą rewolweru – nie tylko zresztą wtedy, ale także w czasie całej swojej działalności. Istnieją jednak także informacje, jakoby wielu więźniów zostało przez niego objętych amnestią i zwolnionych z zarzutów.

W rządzie Castro „Che” objął także stanowiska ministra finansów, przemysłu i prezesa banku państwowego. Był odpowiedzialny za przeprowadzenie reformy rolnej z 12 maja 1959 roku, która ograniczała własność gospodarstw rolnych do 1000 akrów, pozostałą ziemię przeznaczając do wywłaszczenia. Jej część trafiła do małorolnych chłopów, reszta jednak do tzw. komun społecznych. Latem 1960 roku rząd Castro znacjonalizował bankowość i przedsiębiorstwa, które do tej pory w większości pozostawały w posiadaniu obywateli Stanów Zjednoczonych. Nowy system był jednak klasyczną dyktaturą: państwo przejęło pełną kontrolę nad prasą, radiem i telewizją, wprowadzono także cenzurę. Kierownictwo związków zawodowych znalazło się w rękach komunistów, zaś partie o orientacji demokratycznej zostały zlikwidowane. Represje polityczne wywołały masową emigrację z Kuby, głównie do USA. W okresie pierwszych dwóch lat rządów Castro wyemigrowało 700 tysięcy Kubańczyków, czyli 10% narodu.

Guerrillero Heroico, fotografia portretowa Guevary, na podstawie której powstał jego najpopularniejszy wizerunek (domena publiczna).

Bardzo szybko zaczęły psuć się stosunki reżimu Castro z USA. Z jednej bowiem strony Hawana domagała się od Waszyngtonu podwojenia ilości zakupu kubańskiego cukru i większej ceny za niego niż do tej pory, z drugiej rząd amerykański domagał się odszkodowań za własność obywateli amerykańskich, znacjonalizowaną przez reżim Castro. Ostatecznie 3 stycznia 1961 roku USA zerwały stosunki dyplomatyczne z Kubą. Nie zmartwiło to Castro, bowiem od dawna dążył on do pozyskania poparcia ZSRR. W maju 1960 roku Kuba i ZSRR nawiązały ze sobą stosunki dyplomatyczne, zaś władze sowiecki zgodziły się na zakup kubańskiego cukru. Udzieliły one także pomocy Kubie w rozwoju przemysłu (w postaci kadry technicznej) i zarządzonej przez Castro kolektywizacji rolnictwa, zaofiarowały jej także niskooprocentowany kredyt na zakup maszyn, urządzeń i broni.

Władze USA w odpowiedzi na to wstrzymały import kubańskiej trzciny cukrowej, a także wprowadziły embargo na eksport na Kubę wszelkich towarów, z wyjątkiem żywności i środków medycznych. W końcu zdecydowały się na przeprowadzenie przewrotu na wyspie za pomocą desantu przeszkolonych przez CIA emigrantów kubańskich. Ostatecznie 17 kwietnia 1961 roku 1,5 tys. dobrze uzbrojonych kubańskich emigrantów wylądowało na wyspie – wydarzenie to znane jest pod nazwą „Inwazja w Zatoce Świń”. W tym samym czasie, na rozkaz Castro, siły bezpieczeństwa dokonały na wyspie masowych aresztowań wśród opozycji, co pozbawiło interwentów ich pomocy. Dużo w tej kwestii zawinił ówczesny prezydent USA John Fitzgerald Kennedy, który nie skierował amerykańskiego lotnictwa i marynarki do pomocy interwentom. W tej sytuacji już po dwóch dniach zostali oni rozbici i musieli złożyć broń. Spośród nich 400 osób zginęło w walkach, 14 skazano na karę śmierci, zaś pozostali (około 1000 osób) zostali wykupieni przez rodziny i przyjaciół z USA za łączną kwotę 62 mln dolarów. Około 100 tysięcy osób trafiło po tym wydarzeniu do więzienia, a z inicjatywy Castro wielu z nich skazano potem na karę śmierci.

Chruszczow i Castro na Kubie w 1961 roku (domena publiczna).

16 kwietnia 1961 roku Castro stwierdził, że rewolucja kubańska ma charakter marksistowski i proklamował Kubę państwem komunistycznym. W sierpniu 1961 roku „Che” Guevara skierował do prezydenta Kennedy’ego podziękowania w następującej formie: „Dzięki za Zatokę Świń. Przed inwazją rewolucja była chwiejna. Teraz jest silniejsza niż kiedykolwiek”. Stosunki kubańsko-sowieckie zacieśniały się coraz bardziej, aż w końcu wiosną 1962 roku ówczesny przywódca ZSRR Nikita Chruszczow zdecydował się na umieszczenie na wyspie pocisków rakietowych średniego zasięgu, wyposażonych w głowice jądrowe i kontrolowane przez armię radziecką. Miało to wzmocnić pozycję ZSRR wobec USA w „zimnej wojnie”, ostatecznie zaś wywołało tzw. kryzys kubański, który zagroził wybuchem wojny atomowej pomiędzy dwoma supermocarstwami. Nie ma tutaj miejsca na szczegółowe omówienie tego kryzysu, wystarczy tylko powiedzieć, że ostatecznie w październiku 1962 roku Chruszczow zgodził się wycofać z Kuby swoje rakiety i personel, w zamian za wycofanie amerykańskich rakiet z Turcji i obietnicę, że USA nie będą już podejmowały żadnych operacji wojskowych przeciwko Kubie.

Tekst ma więcej niż jedną stronę. Przejdź do pozostałych poniżej.

Komentarze:

komentarzy

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here