Kryzys szpitali powiatowych uderza w bezpieczeństwo Polaków. Za każdą informacją o problemach placówki stoją ludzie: pacjent czekający na badanie, rodzina szukająca pomocy i pracownik, który musi wykonywać swoje obowiązki w coraz trudniejszych warunkach. Dlatego popieram rozpoczęte przez Prawo i Sprawiedliwość prace nad reformą ochrony zdrowia. Potrzebujemy rozwiązań, które poprawią dostęp do leczenia i zapewnią szpitalom finansową stabilność.
Szpitale powiatowe nie udźwigną kosztów bez pokrycia
Nie da się naprawić ochrony zdrowia, obwiniając wyłącznie lokalnych dyrektorów. Szpital działa w ramach reguł ustalanych centralnie: kontraktów z NFZ, wycen świadczeń i przepisów wpływających na koszty zatrudnienia. Jeżeli te elementy nie są ze sobą powiązane, nawet oszczędna placówka może mieć problem z regulowaniem należności. Samorząd nie ma nieograniczonego budżetu na pokrywanie kolejnych braków.
Rząd Donalda Tuska odpowiada dziś za prowadzenie polityki zdrowotnej. Oczekuję od niego rozwiązań, które pozwolą szpitalom leczyć, zamiast stale szukać pieniędzy na podstawowe funkcjonowanie. Po blisko trzech latach rządów same deklaracje o naprawie systemu już nie wystarczają. Pacjent ma prawo oczekiwać dostępnego badania, działającego oddziału i jasnej ścieżki leczenia.
Raport ZPP: to problem systemowy
W badaniu Związku Powiatów Polskich 91 proc. spośród 207 analizowanych placówek wykazało za 2025 rok stratę na sprzedaży. Zobowiązania wymagalne miało 125 szpitali. Te dane pokazują, że problemy finansowe obejmują dużą część badanej grupy. Nie sposób wyjaśnić takiego wyniku jedną nietrafioną decyzją lokalnego zarządcy.
Gdy leczenie nie przynosi przychodów wystarczających na pokrycie jego kosztów, narastają trudności z płatnościami. Kolejne odsetki ograniczają możliwości wykorzystania pieniędzy na opiekę nad chorymi. Dlatego reforma musi objąć relację między finansowaniem świadczeń a kosztami ich wykonania. Zmiana nazwy instytucji, struktury organizacyjnej czy pojedynczego przepisu płacowego nie rozwiąże tego problemu.
Szczyt Szpitali Powiatowych ma otworzyć prace nad zmianami
13 listopada w Sejmie odbyło się spotkanie poświęcone sytuacji szpitali powiatowych, zorganizowane przez Prawo i Sprawiedliwość. Jego założeniem jest rozpoczęcie prac nad kompleksową reformą z udziałem dyrektorów, samorządów, przedstawicieli zawodów medycznych i ekspertów. Popieram takie podejście: rozwiązania trzeba przygotowywać z ludźmi, którzy znają codzienną pracę systemu.
Zapowiedziane tematyczne grupy robocze mają przeanalizować konkretne propozycje i ich skutki. Ważne będą także doświadczenia innych państw oraz ocena, które rozwiązania można zastosować w Polsce. To początek procesu programowego. Ostateczny projekt powinien zawierać źródła finansowania, zasady wdrożenia i sposób sprawdzenia, czy pacjent rzeczywiście uzyskuje pomoc szybciej.
Finansowanie diagnostyki wymaga odpowiedzialnych decyzji
Wprowadzony od kwietnia model rozliczania nadwykonań w części diagnostyki ambulatoryjnej przewiduje zapłatę 50 proc. wartości dla tomografii i rezonansu oraz 60 proc. dla gastroskopii i kolonoskopii wykonanych ponad umowę. Wyjątki obejmują między innymi osoby do 18. roku życia, pacjentów z kartą DiLO i badania w programie profilaktyki raka jelita grubego. Nie jest to obniżenie stawki za każde badanie: kontrakty są rozliczane w pełnej wysokości.
Obawiam się jednak skutków finansowego zniechęcania placówek do wykonywania dodatkowych badań. Wczesna diagnoza ma ogromne znaczenie dla dalszego leczenia. Oceniając zmiany w rozliczeniach, trzeba więc patrzeć również na dostępność terminów, możliwości szpitali i drogę pacjenta od skierowania do wyniku. Bilans płatnika nie może być jedyną miarą powodzenia reformy.
Pomoc mieszkańców zasługuje na szacunek. Państwo musi działać
W Krasnymstawie zorganizowano pomoc rzeczową dla szpitalnej kuchni, a gmina Izbica przeprowadziła zbiórkę produktów rolnych. Takie gesty mieszkańców zasługują na szacunek. Nie chcę jednak Polski, w której społeczna ofiarność staje się zastępstwem za odpowiedzialność państwa za publiczną ochronę zdrowia. Lokalna solidarność powinna uzupełniać sprawny system.
Żywienie, obsada dyżurów, diagnostyka i utrzymanie infrastruktury to codzienne koszty szpitala. Nowe standardy oraz wymagania organizacyjne muszą uwzględniać możliwości ich sfinansowania. Dotyczy to również zasad żywienia, które od 2026 roku zastąpiły pilotaż programu „Dobry posiłek w szpitalu”.
Po czym poznamy dobrą reformę ochrony zdrowia?
Dla mnie odpowiedź jest konkretna: po lepszym dostępie do leczenia, stabilnej pracy placówek i przewidywalnych zasadach płacenia za udzieloną pomoc. W centrum muszą znaleźć się pacjenci. Dyrektorzy, samorządowcy i medycy powinni mieć realny wpływ na przygotowanie zmian, a każda ważna propozycja powinna zostać oceniona pod względem kosztów i skutków.
Będę popierał pracę nad taką reformą i domagał się odpowiedzialności rządu za obecną sytuację. Szpitale powiatowe są potrzebne milionom Polaków. Nie możemy pozwolić, żeby ich przyszłość sprowadzono do kolejnych oszczędności na dostępie do pomocy. Czas przejść od obietnic do działań, których efekty odczują chorzy.
Dane finansowe: analiza Związku Powiatów Polskich za 2025 rok. Zasady rozliczania diagnostyki: komunikat NFZ.
Kontekst: zasady żywienia pacjentów oraz zbiórka produktów dla szpitala w Krasnymstawie.