Prezydent Andrzej Duda w 100. rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę podpisał deklarację o restytucji Pałacu Saskiego w Warszawie.
– Zważywszy, że Pałac Saski wraz z Grobem Nieznanego Żołnierza jest trwale obecny w zbiorowej świadomości Polaków i przedstawia integralny element naszej narodowej spuścizny, uważam spełnienie postulatu przywrócenia tej zburzonej podczas II wojny światowej budowli za szczególny akt pamięci, który pozostanie dla potomnych trwałym śladem obchodów Stulecia Odzyskania przez Polskę Niepodległości, przejawem troski Polaków o materialne dziedzictwo suwerennej Ojczyzny, a także widomym znakiem więzi łączących dzisiejszą Rzeczpospolitą z odrodzonym w 1918 roku Państwem Polskim – podkreślił Prezydent.
To jest przegenialna wiadomość! #PałacSaski będzie odbudowany! pic.twitter.com/Kc7P69abAv
— Dariusz Matecki (@DariuszMatecki) 12 listopada 2018
Prezydent mówił o inauguracji odbudowy Pałacu Saskiego również podczas niedzielnych uroczystości przed Grobem Nieznanego Żołnierza.
– Chciałbym, żeby symbolem powrotu do tego była odbudowa Pałacu Saskiego, którą dzisiaj tu inaugurujemy – chciałbym, żeby pałac z powrotem stanął, żeby był widomym znakiem Polski, która wzrasta. Chciałbym, żeby był to budynek publiczny, który będzie mógł zobaczyć także od wewnątrz każdy z moich Rodaków i w którym będzie mógł załatwić różne swoje sprawy – powiedział.
– Pałac Saski ma być formą trwałego upamiętnienia roku jubileuszowego – pomnikiem niepodległości. Będzie również dopełnieniem dzieła odbudowy stolicy po zniszczeniach z czasu II wojny światowej. Gmachy publiczne są wyrazem istnienia państwa – podkreśla Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta Wojciech Kolarski.
Najważniejsze, aby projekt odbudowy Pałacu Saskiego był przedsięwzięciem wspólnotowym, łączącym wszystkich, którzy chcieliby upamiętnić obchody stulecia odzyskania niepodległości. – Jednocześnie byłby dopełnieniem historii Warszawy – zagospodarowaniem przestrzeni, która wciąż pozostaje pusta po zniszczonym przez Niemców w czasie II wojny światowej kompleksie budynków na Placu Piłsudskiego – wskazał minister.
Wojciech Kolarski przypomniał, że idea odbudowy Pałacu Saskiego nie jest nowa. Inicjatywę wspierał Prezydent Lech Kaczyński, w czasach swojej warszawskiej prezydentury. Wówczas rozpoczęły się wstępne prace archeologiczne, został też zabezpieczony budżet. Odbudowę wspierało i wspiera Stowarzyszenie Saski 2018. – Prezydent RP Andrzej Duda wrócił do tego pomysłu uważając, że jubileusz 100-lecia odzyskania niepodległości jest momentem, kiedy ten projekt można i powinno się zrealizować – zwrócił uwagę minister Wojciech Kolarski.
Odbudowany Pałac Saski będzie gmachem publicznym, dostępnym dla wszystkich obywateli. Na obecnym etapie nie zapadły żadne wiążące decyzje dotyczące przeznaczenia budynku. – Pałac może być siedzibą instytucji państwowych lub obywatelskich, a jednocześnie być otwarty dla ludzi, aby przywrócić życie tej części miasta – przekonuje minister.
Nieistniejąca pierzeja Placu Piłsudskiego to trzy elementy: Pałac Brühla, w którym przed wojną przy ul. Wierzbowej mieściło się Ministerstwo Spraw Zagranicznych; Pałac Saski, który należał do wojska, a jego częścią był Grób Nieznanego Żołnierza oraz kamienice przy ul. Królewskiej.
W tym momencie planowana jest odbudowa Pałacu Saskiego, ewentualnie także budynków, które przylegały do Pałacu od strony ul Królewskiej. Ale jednocześnie niewykluczone jest, że na dalszym etapie odbudowany zostanie cały kompleks budynków.
Wiele konkretnych zagadnień związanych z odbudową Pałacu Saskiego wymaga jeszcze opracowania i uzgodnień. Obecnie trwają prace nad dopracowaniem szczegółów formalnej strony realizacji przedsięwzięcia. Ustalenia, w jaki sposób należy przygotować inwestycję, toczą się między przedstawicielami Kancelarii Prezydenta RP, Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Kancelaria Senatu przesłała obszerną dokumentację m.in. z Wojskowego Biura Historycznego. Niemal kompletne są projekty architektoniczne Pałacu Saskiego. Natomiast w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego rozpoczęły się rozmowy ze środowiskiem konserwatorów zabytków.
Odbudowa Pałacu Saskiego będzie inwestycją, której realizacja oraz finansowanie zostaną zaplanowane na kilka lat. Koszty są nadal szacowane.
Przedsięwzięcie musi mieć charakter państwowy, a także być realizowane we współpracy z samorządem. Powinno mieć także charakter społeczny, obywatelski. Do współudziału w realizacji inwestycji należy włączyć Polaków żyjących poza Polską.
